Inyigisho

Tumenye Bibiliya :Kuremwa ku umuntu byagenze gute?

Uraho neza nshuti muvandimwe urimo gusoma ikiganiro TUMENYE BIBILIYA. Amahoro
y’Imana nabane nawe. kaze muri iki kiganiro ugezwaho nanjye Parfait NTAMVUTSA.
Mu kiganiro cy’ubushize twabonye ko hariho benshi batemera ibivugwa muri uyu murongo
wo mu Itangiriro 1:2, kuva mu myaka yashize. Ndizera ko habayeho ikintu kidasanzwe cyabaye
hagati y’umurongo wa mbere n’uwa kabiri wo mu Itangiriro igice cya 1. Kandi hari byinshi
bibigaragaza. Dushingiye ku buryo isi ikoze nk’uko tubirebesha amaso biraboneka ko hari
icyabaye ku isi!
Birumvikana ko isi niyo abantu batuyeho, kandi ibyanditswe bivuga ko isi itari “ifite ishusho,
kandi ngo yari irimo ubusa busa.”
Umurongo twabonye uvuga ngo; “Umwijima wari hejuru y’imuhengeri” bishaka kuvuga ko
itari irimo Imana. “Idafite ishusho, kandi irimo ubusa” aya ni amagambo anejeje rwose. “Idafite
ishusho” ni ijambo ry’igiheburayo rivuga “tohu”, bisobanura kurimbuka. “Ubusa” ni jambo
ry’igiheburayo rivuga “bohu”, naryo risobanura ubusa. Nakubwiye ko aya magambo ari
ubuhanuzi bwa Yesaya: “Kuko Uwiteka waremye ijuru ari we Mana, ari we waremye isi
akayikomeza, ntiyayiremye idafite ishusho ahubwo yayiremeye guturwamo aravuga ati “Ni njye
Uwiteka, nta wundi ubaho” (Yesaya 45:18). Imana yaremye isi kugira ngo iturwemo, kandi niyo
yaje kuyiha umuntu ngo ayibemo.
Twabonye ko isi yahuye n’ikibazo cyo kumara igihe idatuwe. Ese icyo kibazo cyari bwoko
ki? Dushobora gutekereza ko hari ikindi kiremwa cyabayeho mbere ya Adamu. Kandi ibyo
dutekereza ko byaba byaratewe no kugwa kwa Lusiferi, inyenyeri yo mu ruturuturu waje
guhinduka Satani, umwanzi, nkuko tumuzi na n’ubu. Ndatekereza ko ibi byose birimo hano,
ariko Imana ntabwo yatubwiye byose uko biri. Ibyo bigaragara mu gice cya mbere cy’Itangiriro.
Twavuze ku mu rongo uvuga ngo; “Kandi Umwuka w’Imana yagendagendaga.” Ijambo
“yagendagendaga” risobanura kubunda, nkuko inkoko ibunda hejuru y’imishwi yayo. Umwuka
w’Imana yari abunze hejuru y’amazi. Twabonye ko Umwuka Wera yatangiye umurimo wayo
nk’uko akomeza gukora no muri iki gihe. Kongera kurema cyangwa kurema bushya! Iki nicyo
Umwuka akomeza gukora no muri twebwe.
Ku murongo ugira uti; “Imana yita iryo sanzure ijuru.”. twabonye ko iri atari ijuru nkuko
uritekereza. Nakubwiye ko hariho amajuru atatu dusanga mu byanditswe. Umwami Yesu
yaravuze ati; “inyoni zo mukirere”, kandi ndatekereza ko ari iri juru rivugwa hano kuruyu
murongo. Hanyuma hariho inyenyeri zo mw’ijuru, ni ukuvuga ijuru rya kabiri, hariho kandi irya
gatatu aho Imana ituye. Irya mbere tubona niryo ibicu bifasheho kandi niryo inyoni
zigurukiramo.
2
Nakubwiye ko ubushakashatsi bwakozwe n’abanyabwenge bwerekanye ko isi ishobora
guturwamo n’abantu gusa. Ndizera ko Itangiriro ritubwira ko iyi si yahindutse kuko mbere
yaridafite ishusho irimo ubusa kandi idashobora guturwamo nk’ukwezi ubwo Umwuka w’Imana
yagendagendaga hejuru ya mazi.
Twabonye ko amazi yari agabanijwe mu bice bibiri. Ubwa mbere amazi yo hejuru
yatandukanijwe nayo munsi. Hanyuma amazi atandukanwa n’ubutaka, (isi). Bishatse kutwereka
ko isi dutuyeho hari igihe yigeze kuba iriho amazi gusa. Ibyo byerekana ko icyo cyari igihano
cyahawe isi ya mbere yatambutse kandi nta kintu na kimwe tuyiziho. Icyo twashobora kuvuga
cyose kwaba ari ugukeka cyangwa kugereranya. Imana itubwira ho gato. Ariko yatubwiye
byinshi kugira ngo tubashe kuyizera.
Ku murongo uvuga ngo; “Imana yita ahumutse Ubutaka.” Twabonye ko Imana yarimo
itegura ahantu umuntu ashobora kuzaba, ahantu hashobora guturwa. Umuntu ntabwo ashobora
kuba mu mazi, nubwo hariho abizera ko twavuye mu mazi, no mu bimera byo mu nyanja, nkuko
twabibonye mbere, abandi batekereza ko twavuye ahandi gusa tubaho! Ariko usanga ibitekerezo
byabo bidafite ishingiro.
Twabonye ko Imana yaremye buri kintu cyose mu gihe cyacyo. Izuba ryahawe ubwiza bwaryo
nk’amanywa. N’ukwezi guhabwa umurimo wako mwiza mu ijoro. Ntabwo nzi uko wowe
ubifata, ariko jyewe nabwiye umuntu ko ukwezi kugira umucyo mwiza mw’ijoro. Ukwezi
kugaragara neza cyane n’ijoro.
Itandukaniro riri hagati y’umucyo n’umwijima rituma abantu kugeza ubu bibaza bati ni irihe
tandukaniro riri hagati y’icyiza n’ikibi?” Nigute twamenya ko ikintu ari kibi? Imana iravuga
icyiza icyo ari cyo. Imana yashyizeho amategeko. Imana itandukanya umucyo n’umwijima,
kandi hariho itandukaniro rinini hagati y’ikibi n’icyiza. Niyo yashyizeho iryo tandukaniro, kandi
riracyariho na bugingo n’ubu kuko yatandukanije umucyo n’umwijima.
Uyu munsi tugiye kureba ikindi kiremwa kidasanzwe Imana yaremye turebe n’aho
gitandukaniye n’ibindi biremwa Imana yari imaze kurema. Niba wabyumvise neza ndashaka
kukubwira ko tugiye kureba uko Imana yaremye umuntu ikamutandukanya n’ibindi byose yari
imaze kurema kuko ntiyamuremesheje ijambo ahubwo ibikorwa. Nshuti yanjye kugira ngo wowe
nanjye tubeho Imana yarakoze bigaragaza ko turi ab’igiciro
Imana iravuga iti “Tureme umuntu agire ishusho yacu ase natwe, batware amafi yo
mu nyanja, n’inyoni n’ibisiga byo mukirere, n’amatungo n’isi yose, n’igikururuka hasi
cyose (Itang. 1:26).
Ikibazo cya mbere dushobora kwibaza ni iki: Ese kuki umuntu yaremwe? Igice gikurikiraho
kirabitubwira. “Batware.” Imana yahaye umuntu ubutware ku isi yose, kandi ibyo ntibivuga ko
3
yamuhaye icyubahiro cyo guhinga itongo rya Edeni. Adamu yari afite icyubahiro kidasanzwe
yari yarahawe. Turaza kubona hepfo gato icyo Imana yamubwiye gukora kijyanye n’ibi
byaremwe yari yamuhaye.
Imana irema umuntu ngo agire ishusho yayo, afite ishusho y’Imana ni ko yamuremye,
umugabo n’umugore ni ko yabaremye (Itang. 1:27).
Hano turabona zimwe mu mpamvu umuntu yaremewe. Ubu ni ubwa gatatu tubona iri jambo
ry’igiheburayo « bara», risobanura kurema uhereye kubusa. Rero turabona umuntu aremwa;
n’ikindi kintu gishya. Bara, ni ijambo rimwe rimeze nk’iryo dusannga ku murongo wa mbere mu
gitabo cy’itangiriro: “Mbere na mbere Imana yaremye ijuru n’isi.” Yaremye isi iboneka.
Hanyuma irema ubugingo: “Imana irema ibifi binini byo mu nyanja, n’ibintu byigenza byose
bifite ubugingo…” (1:21). Rero turabona ko Imana yaremye umuntu: “Imana irema umuntu mu
ishusho yayo.” Imana iratwereka mu magambo arambuye ibyo kuremwa k’umuntu. Mu gice
gikurikira, kandi dufatiye aho dushobora kubona ko Imana yakoze umurimo ukomeye mu
kurema isi. “Mbere na mbere Imana yaremye ijuru n’isi” ayo niyo magambo yashoboye
kutubwira kuri cyo kintu, kandi nibyo tuzi gusa. Yari gushobora kutubwira byinshi ariko
ntiyabikoze. Ariko iza kuvuga byinshi kuri kimwe gusa mu byo yaremye, kandi icyo sikindi ni
ukuremwa k’umuntu. Uzi se impamvu? Kwari kugira ngo umuntu amenye inkomoko ye.
Ninkaho Imana yari kuvuga iti, “Ndashaka ko ushyiraho umwete wose kukuremwa kwawe
ntiwite ku bijyanye n’uko isi yaremwe.” Uyu murongo utubwira amagambo akomeye rwose.
“Imana irema umuntu mu ishusho yayo.” Ndashaka kukubwira ko iri ni rimwe mu magambo
akomeye Imana yavuze yose. Ndakubwira ko ntarindi jambo ryiza ryangana niri. Ese risobanura
iki? Umuntu n’ink’Imana, nk’umwe mu butatu bwayo. “Ubu nyine hari ushobora kuvuga ngo nzi
ibyo ushaka kuvuga. Urashaka kuvuga ko nsa n’Imana ku mubiri, mu bwenge, no mu mwuka.”
Yego, ndabyizera ko ari ukuri. Pawulo mu rwandiko rwa mbere rw’Abatesalonike 5:23, aravuga
aya magambo: “…kandi mwebwe ubwanyu n’umwuka wanyu, n’ubugingo n’umubiri byose
birindwe, bitazabaho umugayo ubwo Umwami wacu Yesu Kristo azaza.” Turaza kubona ubwo
mu gice gikurikira ibisobanura birenze kuri ibi. Ntekereza ko bigaragaza ububasha bw’umuntu,
kuko azi ibyo akora akabasha no kwifatira icyemezo ashatse. Afite ubwigenge bwo gukora
icyiza. Iki nicyo kintu umuntu yisangije. Kandi ntekereza ko iki aricyo cyatumye Imana ivuga ko
Imana yaremye umuntu mu ishusho yayo.
“Umugabo n’umugore ni ko yabaremye.’’ Iyi mirongo ntabwo itwereka uko umugabo
yaremwe n’uko umugore yaremwe. Ibyo ntidushobora kubibona kugeza ubwo tuzagera ku gice
cya kabiri. Niyo mpamvu navuze ko Imana itashatse kutubwira byinshi ku bijyanye no kuremwa
kw’isi n’ubwo igaragara ko ari nini kuruta ikindi kiremwa cyose yaremye. Ntakindi itubwira
urestse kuvuga ko ari umuremyi.
Ibyo bitujyana ku ma gambo akomeye dusanga mu gitabo cy’Abaheburayo mu igice cya cumi na
kimwe : « Kwizera niko kutumenyesha yuko isi yaremwe n’ijambo ry’Imana, ni cyo cyatumye
4
ibiboneka bitaremwa mu bigaragara. » (Abaheb. 11 :3). Ibintu tubona biriho byaremwe bivuye
mu busa ni ukuvuga ngo mu bintu bitigeze no kubaho kuva kera. Kurema kwatangiriye ku busa.
Hari umuntu wambwiye ati, “Nsobanurira ibyo” ndamubwira nti Mwene data ntabwo nshobora
kubisobanura. Kandi nabizera evolution cyangwa imihindagurikire y’ibyaremwe ntabwo
bashobora kubisobanura. Abahanga mu bya Evolution, cyangwa imihindagurikire y’ibyaremwe
ntishobora gusobanura uko mu busa hashobora kuvamo ikintu kiriho. Bagerageza kuvuga bati
byahereye ku kantu gato cyangwa ngo byahereye ku bimera mu mazi, cyangwa byaturutse ku
biti. Ibitekerezo byacu bishingira ku kintu, ariko Bibiliya ntacyo yahereyeho. Imana irarema! Iri
nihishurirwa rikomeye cyane muri iki gice.
Imana ibaha umugisha, Imana irababwira iti “Mwororoke mugwire, mwuzure isi,
mwimeneyereze ibiyirimo, mutware amafi yo munyanja, n’inyoni n’ibisiga byo mu kirere,
n’ibintu byose bifite ubugingo byigenza ku isi (Itang. 1:28).
Hano turabona ko Imana yahaye iki kiremwa ikintu kidasanzwe. Ubwa mbere Ibwira umuntu iti,
“Mwororoke mugwire, mwuzure isi.” Twumva kandi ibisubiramo ubwo yamaraga kurema
umugore. Birashoboka ko Imana ariyo yatangiye gushyiraho ibintu bijyanye n’igitsina. Hari
abantu muri iki gihe bibwira ko bavumbuye ikintu gishya, bavuga nkuwo bita Colombus ngo
niwe wavumbuye igitsina. Imana hano irabivuga kuva mu Itangiriro. Rero hariho uburyo bune
Imana yakoresheje kugira ngo umuntu aboneke kuri iyi si. Icya mbere ni mu kurema, ariho
yakuye Adamu ubwa kabiri n’ukurema kwavuyemo Eva. Ubwa gatatu mu kuvuka biciye mu nda
y’umukobwa w’isugi ariho Yesu yavuye mu muryango w’abantu. Ubwa kane ni mu kuvuka
bisanzwe mu buryo tumenyereye twese.
Iyi si abantu b’ikigihe bayihinduye uko itarisanzwe ni ukuvuga uko Imana itifuza. Imana
yaremye umuntu ngo yororoke. Iki ni ikintu cyiza cyane, kandi ni ukuri, ariko ntabwo kwari
ukugira ngo umuntu ayonone nkuko tubibona uno munsi. Aho usanga abantu bandika ibintu
bipfuye, byanduye mu bitabo hanyuma ngo banditse. Abantu bakomeje kwanduza isi. Ariko
Imana ishimwe kubera ko hari abandi bandika bahakana ibidakwiriye kwandikwa kandi ibyo
turabishimira Imana. Hari benshi bapfa kwandika kugira ngo bibonere amafaranga. Kuko Imana
ntabwo yigize irema igitsina kugira ngo umuntu abe yakivugaho ibyo yishakiye cyangwa ngo
gikoreshwe mu buryo ubwari bwo bwose.
Imana yaremye umuntu mu ishusho yayo. Imana yari yitaye ku muntu yaremye, kandi imuha
ubugingo budapfa, Imuha imebereho myiza. Ndetse Imuha ubwenge bwo kumenya no
gusobanukirwa ibintu ndetse imuha guhitamo. Umuntu afite ubushobzi bwo guhitamo, afite
ubushobozi bwo gukora ikibi cyangwa icyiza. Yaremwe mu ishusho y’Imana.
“Mwororoke, mugwire, mwuzure isi.” Imana iratubwira kuzura isi mukugwira. Kandi
twamenya ko yakoresheje ijambo “mwuzure.” Ibi ni ibintu byiza cyane byerekana ko isi yigeze
guturwamo n’abandi bantu mbere hose. Uko byari bimeze kose icyo tubona ni uko higeze
kubaho ibindi biremwa hanyuma bikaza kubura mbere yo kuremwa k’umuntu.
5
Imana ibwira umuntu kandi ngo “mwuzure” isi. Iki kintu ntekereza ko ari ryo tangiriro
ry’umuntu mukwiga gukora ubushakashatsi muri iki gihe. Mu migani uravuga ngo: “Icyubahisha
Imana ni uko ikinga ibintu, Ariko abami bo bubahishishwa no kubigenzura.” (Imigani 25:2).
Imana ihisha izahabu munsi y’ubutaka kandi Imana ishyira ubutunzi ikuzimu aho umuntu
acukura kugira ngo abushake. Ndatekereza ko ariko bimeze no ku bwenge. Niko bimeze no
kwiga Ijambo ry’Imana. Imana irashaka ko tujya muri laboratwari tugakoresha za microscope,
ariko ikibabaje n’uko ahubwo umuntu akora za bombe atomike akagerageza kugira ngo arimbure
ikiremwa muntu Imana yaremye.
“Kandi mutegeke” ni itegeko ry’Imana yahaye umuntu. Adamu ntabwo yari umurinzi
w’agashyamba ka Edeni ngo ajye aribagarira gusa. Umuntu yari yararemwe kugira ngo ategeke
isi. Ntekereza ko Adamu yagombaga kugenzura n’ikirere nkuko benshi babikora mu mazu yabo.
Yategekaga iyi si. Iki nicyo tubona ku Mwami wacu Yesu. Ubwo yari ku isi, yari afite ubutware
kubyaremwe. Yashoboraga gutegeka umuhengeri ati “tuza.” Yashoboraga guhaza abantu
ibihumbi akoresheje imigati itanu n’ifi ebyiri. Niko na Adamu yabigenza ga mbere yuko
acumura. Amaze kugwa yatswe ubwo bushobozi Imana yari yaramuhaye.
Kandi Imana irababwira iti “Dore mbahaye ibimera byose byera imbuto biri mu isi yose,
n’igiti cyose gifite imbuto zirimo utubuto twacyo, bizabe ibyokurya byanyu (Itang. 1:29).
Dufatiye kuri aya magambo dusomye ndemeza ko umuntu yaremwe arya ibyatsi ubwa mbere,
kugeza igihe cy’umwuzure niho umuntu yahindutse uwo kurya inyama.
Kandi inyamanswa yose yo mu isi, n’inyoni n’ibisiga byo mukirere, n’ikintu cyose
gikururuka ku isi gifite ubugingo, mbihaye ibimera bibisi byose ngo bibe ibyokurya
byabyo. Biba biyo
Imana ireba byose, n’uko byari byiza cyane. Buragoroba buracya, uwo n’umunsi wa
gatandatu (Itang. 1 :30-31).
Ibi biratwereka aho igice cya mbere kirangirira. Rero ni byiza ko tugerageza kuvuga mu
ncamake yacyo. Ese ni bintu ki tugomba kumenya muri iki gice? Icya mbere ni uko Imana
ivugwa inshuro mirongo itatu n’ebyiri. Bibiliya ntabwo igerageza gusobanura yerekana ko Imana
iriho. Kuber’iki ? kuko Iravuga iti, “Umupfapfa yibwira mu mutima ko nta Mana ibaho… (Zab.
14:1)
Bibiliya ni igitabo cyandikiwe kuduhishurira iby’Umwuka, iby’amadini, ukuri ko
gucungurwa, kandi tubyemera mu kwizera. Hano rero dusanga ko Imana ariyo yaremye.
Muriki gice cya mbere tubona ubumwe, Imbaraga, no kubaho kw’Imana. Ibi nibyo Pawulo
yandikiye Abaroma 1:20 ati, “Kuko ibitaboneka byayo ari byo b’Umana bwayo, bigaragara neza
uhereye ku kuremwa kw’isi” nigute bigaragara neza? Birumvikana ko ari mu byaremwe, ndetse
6
no mu mbaraga zihoraho z’Imana; hatagira ubyirengagiza.” Ndakubwira yuko Imana ishaka ko
tuyizera byonyine.
Dushobora kuvuga ibindi bintu dusanga muri iki gice. Gihakana imana nyinshi : Imana imwe
niyo yaremye. Icya kabiri, gihakana ko nta kintu cyahozeho kuva kera kose. Ubwa mbere
dusoma ko, “Mbere na mbere” ni ukuvuga ko byose bifite itangiriro. Nubwo mu masomo
abanyabwenge bw’isi bigisha ko ibintu byahozeho. Icya gatatu iki gice gihakana ikindi cyose
abantu bakwizera kitari Imana yonyine. Imana iri hejuru ya byose. Icya kane, gihakana ubundi
bufasha. Imana niyo yaremye byose nkuko yabishatse mu bw’ingenge bwayo.
Dore mu magambo make ibyo dusanga muri iki gice:
(1) Urutonde (gahunda)
(2) Iterambere
(3) Kuremwa kw’ibintu Bikwiriye
(4) Kandi byejejwe
IGICE CYA KABIRI
——————
Umunsi w’isabato; incya make itanu ya mbere yokurema; kuremwa k’umuntu; imibereho
yahawe; kuremwa k’umugore
Ihame rya mbere ryo guhishurirwa riboneka mu gice cya mbere, ariko kandi tugenda tubibona
mw’Ijambo ry’Imana. Ni kimwe nicyo twakwita guhumekerwa. Ni itegeko rikomeza kugaruka
cyane cyangwa se itegeko ryo gufata mu mutwe. Mu yandi magambo, Umwuka w’Imana,
mugutanga Ijambo ry’Imana, wabanje kuduhishurira uduce tumwe na tumwe tugaraza ukuri;
hanyuma uza gufata ibindi bice byose by’ingenzi. Ni byo tubona mu gice cya kabiri muri iyi
minsi itandatu yo kurema twabonye mu gice cya mbere. Iri hame turisanga kandi mugitabo cyo
gutegeka kwa kabiri. Iki gitabo ntabwo kivuga kongera gusubira mu mategeko, ahubwo byari
nko kuyasobanura. Ni muri ubwo buryo, twahawe ibitabo bine by’ubutumwa bwiza. Ibi
bikomeza kugaragara mw’Ijambo ry’Imana.
UMUNSI W’ISABATO
Mu gice cya kabiri turabona Imana irangiza kurema mu minsi itandatu yo kurema, hagakurikira
umunsi w w’isabato.
Ijuru n’isi n’ibirimo byinshi byose birangira kuremwa.
7
Ku munsi wa karindwi Imana irangiza imirimo yakoze, iruhuka ku munsi wa karindwi
imirimo yayo yose yakoze.
Imana iha umugisha umunsi wa karindwi iraweza, kuko ari wo Imana yaruhukiyemo
imirimo yakoze yose (Itang. 2:1-3).
Nshuti yanjye ntuzahombe kumva iby’umunsi w’isabato. Ese byaba bisobanura iki ngo Imana
irangiza imirimo iraruhuka? Ese byaba bivuga ko Imana yarushye, ikicara ikaruhuka ku munsi
wa karindwi, ikavuga iti iki cyumweru cyari kiruhije kubera ko yakoze amasaha mirongo ine,
hanyuma ngo ikeneye kuruhuka? Ubirebye muri ubwo buryo waba wibeshye cyane rwose.
Imana yaruhutse ivuye mu mirimo yayo. Ubwo Imana yamaraga iminsi itandatu yo
kurema, yarebye ibyo yaremye, ibona aribyiza cyane, ubwo rero ntakindi yagombaga gukora.
Buri gihe iyo mvuye kukazi mu biro byanjye, nisanga mfite utundi turimo duto ku ntebe. Nta na
rimwe narinicara ngo mvuge nti, “Ndarangije byose.” Ariko Imana yarabikoze. Nyuma y’iminsi
itandatu, Yararuhutse ku munsi wa karindwi kuko yari irangije umurimo wayo. Iri ni rimwe mu
magambo akomeye. Mu gitabo cy’Abaheburayo haratubwira ngo “natwe nk’abizera twinjire
muru bwo buruhukiro”. Kandi nibyo twahawe isabato yayo; twinjiye mu gucungurwa kwera
kwayo. Yapfiriye ku musaraba imyaka ibihumbi makumyabiri irenga ku bwawe nanjye, kandi
iduha uko gucungurwa ngo tukubemo. Ni cyo gituma Pawulo yanditse agira ati, “Nuko rero
ubwo twatsindanishirijwe no kwizera, dufite amahoro ku Mana ku bw’Umwami wacu Yesu
Kristo.” (Abaroma 5:1). Turashima Imana kuko Yesu yarangije byose ku musaraba.
Ohh Mana ndagushimiye ko wandemye kandi ukandema mu buryo butangaje. Wanyambitse
ubwiza bwawe kuko wandemye mu ishusho yawe. Uduhe kumenya ko twese turi umwe, nta
bwoko, nta ruhu cyangwa ikindi cyose cyadutandukanya kuko twese dukomoka kuri wowe
Umuremyi wacu twese. Abanyarwanda uduhe gukundana kandi urwo rukundo rugere no ku isi
hose koko abantu tumeneye ko turi umwe maze twubake isi nziza itarangwa n’imyiryane
n’intambara. Mu izina rya Yesu Kristo nsenze nizeye. Amen!
Wakoze kubana nanjye, reka nsoze nkubwira ko ejo nzakuganiriza ku kuremwa k’umugore
nkubwire n’icyo Bibiliya ivuga ku bijyanye n’ubukwe.
Amahoro n’umugisha biva ku Mana Data, n’Umwana wayo Yesu Kristo, n’umwuka Wera bibane nawe.

Ev.Parfait Ntamvutsa

Share:

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *